Wiem, że ortoreksja nie jest jeszcze oficjalnie przypisana do zaburzeń odżywiania, ale ja będę ją w tym wpisie tak traktować. Została opisana po raz pierwszy dopiero w 1997 roku przez amerykańskiego lekarza.
Co to jest ortoreksja? Kilka definicji:
- chęć utrzymania dobrego zdrowia poprzez spożywanie tylko „zdrowej żywności”
- patologiczna obsesja na punkcie biologicznie czystej żywności, prowadząca do znacznych ograniczeń dietetycznych oraz rezygnacja z różnych obróbek kulinarnych np. smażenia, pieczenia, grillowania itd.
- od anoreksji i bulimii głównie odróżnią ją to, że nie pojawia się tu liczenie kalorii i chęć schudnięcia (choć czasem współwystępuję), a bardziej obsesyjne sprawdzanie składu produktów i wyszukiwanie konkretnych składników - niestety bywa tak, że właściwie osoby te nie mają pojęcia jak działają dane składniki, gdzieś usłyszały, że np. tłuszcze są złe! i szukają produktów gdzie będzie ich najmniej, a zapominają, albo nie wiedzą jak ważną odgrywają rolę w żywieniu człowieka
Z góry uprzedzam, bo nie będę tego zaznaczać przy każdym zdaniu, że mam na myśli zafiksowanie się, przesadne uważanie, obsesyjne wręcz unikanie pewnych produktów, połączone z myślami, że jak coś się zje to można wręcz umrzeć. Przypominam, że zawsze trzeba znaleźć złoty środek.
(co oczywiście nie zawsze jest łatwe dla każdego, więc od tego ma takich ludzi jak ja, czyli dietetyków ;-) )
Przyczyny
- wydaje się, że jest ona głównie spowodowana chęcią bycia zdrowym, długim życiem - i co w tym złego prawda? ale tak naprawdę mogą tutaj występować ukryte motywy, takie jak: obsesyjny strach przed złym stanem zdrowia, chęć pełnej kontroli nad swoim życiem, poprawa własnej wartości, poszukiwanie własnej tożsamości, chęć kreowania siebie poprzez żywienie (wiem, że to brzmi trochę szalenie, ale i tak bywa)
- otaczające nas zewsząd hasło "zdrowe odżywianie" - każdy o nim słyszy, ale co tak naprawdę się pod tym kryje? Co jakiś czas mam wrażenie jest moda na jakiś konkretny produkt czy składnik, który ma cudowne właściwości. Ja oczywiście nie neguję jego właściwości, ale skupianie się przesadnie tylko na jednym może prowadzić do problemów zdrowotnych
- czyli i również podatność na otoczenie, media - które dzielą żywność na zdrową i szkodliwą - np. powstaje dużo programów, w których stosowane są tylko produkty naturalne, zdrowe, nieszkodliwe, nierakotwórcze itp.
- przejście poważnej choroby np. nowotworu części przewodu pokarmowego - obawa przed nawrotem choroby powoduje, że ortorektycy wykluczają z diety żywność, która zawiera substancje dodatkowe, środki konserwujące oraz żywność przetworzoną
- brak wiedzy na temat odżywiania, sprzeczne informacje dochodzące z otoczenia
Jak rozpoznać u siebie albo kogoś bliskiego ortoreksję:
- bóle i zawroty głowy
- nudności
- stałe uczucie zmęczenia
- spadek odporności
- zaburzenia perystaltyki jelit
- niechęć do nieznanych produktów (neofobia)
